Ο Ν. Μαλούτας υπήρξε ο πρώτος πράκτορας (συλλογή πληροφοριών) που κάλεσε στην υπηρεσία του ο Παύλος Μελάς. Του ανατέθηκε επίσης αποστολή για στρατολόγηση αξιόμαχων και τολμηρών ανδρών εντός και εκτός Κοζάνης, καθώς και η αποστολή να εξασφαλίσει χρήματα για να πληρωθούν οι Κοζανίτες αντάρτες Καραλίβανος και Βισβίκης.
Σε επιστολή του, ο Παύλος Μελάς αναφέρεται στην μετακίνησή του από την Μητρόπολη Κοζάνης στο σπίτι των αδελφών Νικολάου και Λάζαρου Μαλούτα, που βρισκόταν επί της οδού Παύλου Χαρίση (νυν Πλατεία Νικολάου Μαλούτα), ως εξής : «… επήγαμεν εις το σπίτι του καθηγητή Ν. Μαλούτα, διότι οι επίτροποι δεν είχον έλθει εκ φόβου μήπως γίνωσι αντιληπτοί υπό των περιοίκων ή των τούρκων.» Ο Παύλος Μελάς, στην ίδια επιστολή γράφει: «Νάτα μου, απόψε σου γράφω από την νέα μου κρύπτην. Οι νέοι μου δεσμοφύλακες είναι κάλλιστοι άνθρωποι και πολύ περιποιητικοί. Η οικογένεια απαρτίζεται από την γραίαν μητέραν, έξυπνην και καλήν γριούλα, τον υιόν της Νικόλαον Μαλούταν, Θεολόγον ενθουσιώδη πατριώτην, και τον δεύτερον υιόν, ο οποίος είναι υπερύψηλος και επαγγέλλεται τον σαγματοποιόν…» (Κοζάνη, Κυριακή 25 Ιουλίου 1904).
Ο Μαλούτας τιμήθηκε με βραβεία, για το ήθος και τις υπηρεσίες του, από το Υπουργείο Στρατιωτικών, το Υπουργείο Παιδείας, το Ελεγκτικόν Συνέδριον και με το παράσημο του βασιλικού τάγματος του Φοίνικος.
Φυλακίσθηκε το 1903 στα Σέρβια, «ως κομιστής επιστολών επιληψίμων, προερχομένων εκ του Εθνικού Κέντρου Λαρίσης», το 1904 στο Μοναστήρι, «κηρύξας προ του Εσταυρωμένου λόγον φλογερόν κατά Βουλγάρων, Ρουμάνων και άλλων εχθρών του Ελληνισμού» και «κατά το 1909 εφυλακίσθη εν Κοζάνη και εστάλη υπερορίαν υπό του Νεοτουρκικού κομιτάτου, διότι διαταγή του Ελληνικού Προξενείου Μοναστηρίου περιήλθε και κατήχησε όλα τα χωρία των Καμβουνίων, ίνα ταύτα ψηφίσωσιν τους βουλευτάς Γεώργ. Μπούσιον και Κων. Δρίζην δια την Βουλήν Κωνσταντινουπόλεως».
Ο Διονύσιος Μανέντης γεννήθηκε στο χωριό Αγία Ειρήνη, κοντά στο Αργοστόλι της Κεφαλλονιάς, το 1903. Το 1931 σε ηλικία 28 ετών αμέσως μετά την απόκτηση της ειδικότητας του χειρούργου - γυναικολόγου από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών εγκαθίσταται στην Κοζάνη.
Η προσαρμογή του νησιώτη γιατρού στον τόπο, αλλά και στη νοοτροπία των ανθρώπων που ζούσαν σε μια ορεινή απομακρυσμένη περιοχή της Βόρειας Ελλάδας, που έφεραν όμως μαζί τους μια λαμπρή κοινωνική και πνευματική παράδοση 250 χρόνων, υπήρξε εύκολη και αποτελεσματική
Αγάπησε την πόλη και τους ανθρώπους της και αυτοί με τη σειρά τους ανταπέδωσαν, εκτιμώντας τα πολλά προσόντα του και τη βοήθεια που τους πρόσφερε, τον τίμησαν για πενήντα περίπου χρόνια. Ο Διονύσιος Μανέντης βρ΄ισκεται στο επίκεντρο, όχι μονάχα της ιατρικής και λογοτεχνικής ζωής, αλλά και της πολιτικής και του κοινωνικού βίου γενικότερα.
Λίγα χρόνια μετά τον ερχομό του, παντρεύεται την Αικατερίνη Γκορτσούλη γόνο παλιάς αρχοντικής κοζανίτικης οικογένειας. Η ιατρική του προσφορά, η οποία είναι ίσως η σπουδαιότερη για την επιστημονική της ποιότητα, για το αίσθημα ευθύνης και ανθρωπιάς που τη χαρακτήριζε, αλλά και για έναν άλλο λόγο που σπάνια τον συζητούσε, τη θητεία του σε όλη τη διάρκεια του πολέμου, στην Αλβανία, στα προωθημένα ορεινά χειρουργεία του Μετώπου. Είναι ο γιατρός που περιποιήθηκε το τραύμα στο στήθος του συνταγματάρχη Δαβάκη, διοικητή τότε του αποσπάσματος της Πίνδου, ο οποίος δέχθηκε την πρώτη επίθεση από τους Ιταλούς στην περιοχή της Σαμαρίνας και και της Φούρκας.
Η κλίση του Μανέντη προς την τέχνη εμφανίστηκε πολύ νωρίς. Από τα μαθητικά του χρόνια έδωσε δείγματα μιας ιδιαίτερης κλίσης στη λογοτεχνία και ιδίως στην ποίηση. Από ένα άρθρο που δημοσίευσε η εφημερίδα "ΤΑ ΝΕΑ" τον Μάιο του 1956 μετά το φοβερό σεισμό που κατέστρεψε την Κεφαλλονιά, με τίτλο "Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ", " Ο ΛΟΓΟΤΕΧΝΗΣ", "Ο ΠΟΙΗΤΗΣ", παίρνουμε σύντομες, αλλά ενδιαφέρουσες πληροφορίες για τα μαθητικά του χρόνια, το χαρακτήρα του, τα πρώτα ερωτικά του σκιρτήματα. Στην τελευταία τάξη του Γυμνασίου γράφει, "ο υποφαινόμενος ήταν κακός μαθητής, ανήσυχος τύπος παιδιού, που επειδή είχε δημοσιεύσει κάποια ερωτικά και πατριωτικά ποιήματα ενόμιζε συνάδελφο τον μακαρίτη Παλαμά".
Το πρώτο χρονολογικά λογοτεχνικό έργο που βρίσκομε στο αρχείο του, είναι μια ποιητική συλλογή με τίτλο "Τ' ανθρώπινα" και υπότιτλο Τραγούδια", που εκδόθηκαν το 1925 από το τυπογραφείο "Νάρκισσος" των Αθηνών, όταν ο συγ γραφέας ήταν 22 ετών, φοιτητής ακόμα της ιατρικής.
Πρόκειται για ένα μικρό βιβλιαράκι 46 σελίδων, με ένα άσπρο κύκνο στο εξώφυλλο, φιλοτεχνημένο από τον γνωστό την εποχή εκείνη αρχιτέκτονα Κίμωνα Λάσκαρη. Περιέχει εξήντα ποιήματα, νεανικά πρωτόλεια, αφιερωμένα τα περισσότερα στη γυναίκα και τον έρωτα, γραμμένα με ομοιοκαταληξία και με μια ενδιαφέρουσα ποιητική διάθεση, ανάμεσα σ' αυτά τα ποιήματα υπάρχει και ξεχωρίζει μια ποιητική σύνθεση που έχει τον τίτλο "Η ΠΟΡΝΗ", αλλά και μια μικρή ιστορία, την οποία μας εκμυστερεύεται ο ίδιος ο συγγραφέας, σε ένα δημοσίευμά του στο "Μακεδονικό Ημερολόγιο" του Σφενδόνη του έτους 1972 με την ευκαιρία της αναδημοσίευσης του.
"Το ποιήμα αυτό το έγραψα το 1923" σημειώνει ο Μανέντης. "Είχα την άτυχη έμπνευση να το αφιερώσω στον ποιητή Κ. Βάρναλη. Αυτό ήταν. Εγώ ήμουν ένας νεαρός άγνωστος, ο Βάρναλης δημοφιλέστατος, πασίγνωστος. Ο έξοχος ποιητής των "Μοιραίων". Κι έτσι το ποιήμα απεδόθη στον Βάρναλη και να απαγγέλεται η "Πόρνη" του Βάρναλη. Το ποιημά του " Κοζάνη" το 1940 είναι αφιερωμένο στη μνήμη του λογοτέχνη Κωνσταντίνου Τσιτσελίκη. Εκτός απο την ποίηση ο Μανέντης ασχολήθηκε και με την πεζογραφία, τα πρώτα δείγματα βρίσκονται το 1928 στην Αθήνα όταν εξέδωσε " την Εφημερίδα των Κεφαλλήνων".
Από το 1931που εγκαθίσταται στην Κοζάνη δημοσιεύει χρονογραφήματα στην εφημερίδα της Κοζάνης " Βόρειος Ελλάς" του Σταύρου Θεοδοσιάδη, με τίτλο " Έπεα πτερόεντα" .
Στις αρχές του 1945 στην εφημερίδα της Θεσ/νίκης "Μακεδονία", ο Μανέντης δημοσίευσε με τίτλο "510" και υπέρτιτλο "Τα μαρτύρια των δούλων" αναμνήσεις από τη δραματική ιστορία που έζησε στα χρόνια της Γερμανικής κατοχής.
Στο προσωπικό του αρχείο διασώζεται μονάχα ένα μέρος των δημοσιευμάτων, αρκετά όμως για να μας να μας δώσουν την εικόνα αυτής της περιπέτειας, αλλά και της λογοτεχνικής αξιας του κειμένου. Το χρονικό της σύλληψης του Μανέντη, με άλλους είκοσι επιβάτες που ταξίδευαν με κοζανίτικο φορτηγό τον Ιούλιο του 1943, με προορισμό την Θεσ/νίκη.
Στο αυτοκίνητο βρέθηκαν 5 όπλα, και ο γολγοθάς του μαρτυρίου αρχίζει με πρώτο σταθμό μια παλαιά στρατιώτική αποθήκη στην ανηφόρα του δρόμου της Βέροιας προς την Κοζάνη, για να συνεχίσει στο στρατόπεδο "Παύλος Μελάς" για να καταλήξει στο "510", όπως ήταν γνωστό ένα διόροφο σπίτι στη Λεωφόρο Βασιλίσης Όλγας, "όπου η Γκεστάπο το είχε μετατρέψει στην πιο φρικτή και μεθοδική φυλακή βασανιστηρίων". Με αφηγηματική απλότητα, περιγράφει τις σκληρές συνθήκες διαβίωσης στη φυλακή, κ.α
Πολιτεύθηκε πρώτη φορά στις εκλογές του 1950 με το Κόμμα Φιλελευθέρων χωρίς να εκλεγεί, ενώ εξελέγη βουλευτής Κοζάνης με το ίδιο κόμμα στις εκλογές του 1951. Ο Μανέντης πολιτεύθηκε και εξελέγη βουλευτής Κοζάνης στις εκλογές της 19ης Φεβρουαρίου 1956 με την Εθνική Ριζοσπαστική Ένωση (ΕΡΕ) και ανέλαβε υφυπουργός Γεωργίας (29.2.1956-5.3.1958) στην κυβέρνηση του Κωνσταντίνου Καραμανλή. Επανεξελέγη βουλευτής επίσης με την ΕΡΕ το 1958 και το 1961, και ανέλαβε υπουργός Βορείου Ελλάδος (4.11.1961-19.6.1963) στην κυβέρνηση του Κ. Καραμανλή. Επανεξελέγη με την ΕΡΕ στις εκλογές του 1963 και του 1964.
Μετά την αποκατάσταση της Δημοκρατίας, ο Διον. Μανέντης προσχώρησε στη Νέα Δημοκρατία, με την οποία εξελέγη βουλευτής Κοζάνης στις πρώτες μεταπολιτευτικές εκλογές του 1974. Δεν ολοκλήρωσε όμως την κοινοβουλευτική του θητεία, καθώς απεβίωσε στις 30 Ιανουαρίου 1975.